Giriş
Proxy sunucusu, istemcilerin internet üzerindeki diğer sunucularla etkileşimini yönlendiren bir yazılımdır. Genellikle, güvenlik duvarı, içerik filtreleme, ağ izleme ve bant genişliği yönetimi gibi işlevler için kullanılır. Squid, dünya genelinde en yaygın olarak kullanılan açık kaynak kodlu proxy sunucularından biridir. Bu makalede, Linux Mint üzerinde Squid proxy sunucusunun nasıl kurulacağı ve yapılandırılacağı üzerine bilgi verilecektir.
Gerekli Paketlerin Kurulumu
Linux Mint üzerinde Squid proxy sunucusunu kurmak için öncelikle sistem güncellemesi yapılmalıdır. Terminal açılarak aşağıdaki komutlar girilir:
“`bash
sudo apt update
sudo apt upgrade
“`
Güncellemelerin tamamlanmasının ardından Squid paketi yüklenmelidir. Bunun için terminalde şu komut kullanılmalıdır:
“`bash
sudo apt install squid
“`
Kurulum tamamlandıktan sonra Squid servisi otomatik olarak başlatılacaktır. Servisin durumunu kontrol etmek için şu komut kullanılabilir:
“`bash
sudo systemctl status squid
“`
Eğer hizmet çalışıyorsa, “active (running)” ifadesi görülecektir. Eğer çalışmıyorsa, servisi başlatmak için şu komut verilmelidir:
“`bash
sudo systemctl start squid
“`
Squid Yapılandırma Dosyasının Düzenlenmesi
Squid’in temel yapılandırma dosyası `/etc/squid/squid.conf` dosyasında yer alır. Bu dosya üzerinde değişiklik yaparak, proxy sunucusunun nasıl davranacağına dair ayarlamalar yapılabilir. Aşağıdaki komut ile dosya düzenlenmek üzere açılabilir:
“`bash
sudo nano /etc/squid/squid.conf
“`
Yapılandırma dosyasında yapılması gereken bazı temel ayarlamalar bulunmaktadır. İlk olarak, Squid’in dinleyeceği port ayarlanmalıdır. Varsayılan olarak 3128 portu kullanılır. Eğer başka bir port üzerinden hizmet vermek isteniyorsa, şu satır düzenlenebilir:
“`
http_port 3128
“`
Ardından, proxy sunucusunun kimlerin erişebileceği belirlenmelidir. Bu işlem, ACL (Access Control List) kuralları ile gerçekleştirilir. Örneğin, yerel ağdan gelecek tüm trafiğe izin vermek için şu satır eklenmelidir:
“`
acl localnet src 192.168.1.0/24
http_access allow localnet
“`
Bu ayarlamada 192.168.1.0/24, yerel ağın IP aralığını temsil etmektedir. Ağ yapısına göre bu değerler değiştirilebilir. Ayrıca, proxy sunucusuna dışarıdan gelecek tüm trafik için bir kural eklemek isteniyorsa, şu satır eklenebilir:
“`
http_access allow all
“`
Yapılandırma dosyasında yapılan değişikliklerin ardından kaydedilip çıkılmalıdır. Nano editörü kullanılıyorsa, `CTRL + X`, ardından `Y` ve `Enter` tuşlarına basarak kaydetme işlemi tamamlanabilir.
Squid Servisinin Yeniden Başlatılması
Yapılandırma dosyasında yapılan değişiklikler geçerli hale gelmesi için Squid servisi yeniden başlatılmalıdır. Bunun için aşağıdaki komut kullanılmalıdır:
“`bash
sudo systemctl restart squid
“`
Servisin yeniden başlatıldığından emin olmak için durum kontrol komutu tekrar çalıştırılabilir:
“`bash
sudo systemctl status squid
“`
Proxy Sunucusunun Test Edilmesi
Squid proxy sunucusu kurulumunun başarılı olduğunu doğrulamak için bir istemci cihaz üzerinden proxy ayarları yapılmalıdır. Bu işlem genellikle tarayıcının ayarları kısmında “Proxy” seçeneği altında gerçekleştirilir. Kullanılacak port ve IP adresi olarak proxy sunucusunun IP’si ve kullanılan port bilgisi girilmelidir (örneğin: `http://192.168.1.100:3128`).
Proxy ayarları yapıldıktan sonra tarayıcıdan internet erişimi sağlanarak, proxy sunucusunun düzgün çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Eğer her şey doğru şekilde yapılandırıldıysa, internete erişim problemi yaşanmadan sağlanacaktır.
Log Dosyalarının Takibi
Squid proxy sunucusunun çalışma durumu ve trafiği hakkında bilgi almak için log dosyaları kullanılabilir. Log dosyaları, genellikle `/var/log/squid/` dizininde saklanır. Bu dizindeki `access.log` ve `cache.log` dosyaları, sistem üzerinde olan aktiviteleri izlemek için faydalıdır.
Log dosyalarına erişmek için şu komut kullanılabilir:
“`bash
sudo tail -f /var/log/squid/access.log
“`
Bu komut ile Squid üzerindeki erişim kayıtları gerçek zamanlı olarak takip edilebilir.
Sonuç
Linux Mint üzerinde Squid proxy sunucusu kurmak, ağ yönetimi ve güvenliği açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Yapılan kurulum ve yapılandırma sonrasında, kullanıcılar internete erişimlerini kontrol etme ve izleme imkanına sahip olurlar. Gerekli ayarlamaların yapılması durumunda, Squid etkili bir proxy hizmeti sunarak ağ performansını artırabilir.
