LVM Nedir?
Logical Volume Management (LVM), Linux işletim sistemlerinde disk alanını yönetmek için kullanılan bir sistemdir. LVM, bir veya birden fazla fiziksel diski mantıksal birimlere ayırarak, daha esnek bir disk alanı yönetimi sağlar. Bu sistem, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre disk alanını dinamik bir şekilde genişletmesine veya daraltmasına olanak tanır. LVM, disk alanını daha iyi kullanmayı sağlar ve veri kaybı olmadan disk alanında değişiklik yapılmasına imkân sunar.
LVM’nin Avantajları
LVM’nin pek çok avantajı bulunmaktadır. Bunlar arasında en dikkat çekici olanları; dinamik boyutlandırma, anlık yedekleme (snapshot) alabilme ve disk alanının daha verimli bir şekilde kullanılabilmesidir. Kullanıcılar, LVM sayesinde diskleri fiziksel olarak yeniden yapılandırmadan mantıksal diskleri yeniden boyutlandırabilirler. Ayrıca, sistem yöneticilerinin disk takvimlerini daha iyi yönetmesini sağlar. Özellikle sunucu ortamlarında, disk alanı yönetiminin önemi göz önüne alındığında, LVM’nin sağladığı esneklik oldukça değerlidir.
Rocky Linux 9’da LVM Kurulumu
Rocky Linux 9’da LVM kullanmak için öncelikle LVM’nin sistemde kurulu olması gerekmektedir. Genellikle birçok dağıtımda LVM varsayılan olarak kurulu gelir. LVM’nin kurulu olup olmadığını kontrol etmek için terminalde aşağıdaki komut kullanılabilir:
“`
sudo lvmdiskscan
“`
Bu komut, sistemdeki fiziksel volümlerin durumu hakkında bilgi verecektir. Eğer LVM kurulu değilse, gerekli paketler `dnf` komutunu kullanarak kurulabilir.
Fiziksel Disklerin Hazırlanması
LVM kullanımı için öncelikle fiziksel volümlerin oluşturulması gerekmektedir. Yeni bir disk eklemek veya mevcut bir diski LVM ile kullanmak için, diskin uygun şekilde partition edilmesi gerekir. Örneğin `/dev/sdb` adında yeni bir disk eklenmişse, bu disk LVM için fiziksel volüm olarak kullanılabilir. Aşağıdaki komut ile fiziksel volüm oluşturulabilir:
“`
sudo pvcreate /dev/sdb
“`
Bu komut, `/dev/sdb` cihazını fiziksel bir volüm olarak tanımlar ve LVM yönetimine hazır hale getirir.
Volume Group (VG) Oluşturulması
Fiziksel volüm oluşturulduktan sonra, bu volümün bir grup içerisinde yönetilmesi gerekir. Volume Group (VG) oluşturmak için aşağıdaki komut kullanılabilir:
“`
sudo vgcreate vg_adı /dev/sdb
“`
Bu komut, belirtilen fiziksel volümü içeren yeni bir volume group oluşturur. VG adı, kullanıcının belirlediği ve yönetim açısından anlamlı bir isim olmalıdır.
Logical Volume (LV) Oluşturulması
Volume Group oluşturulduktan sonra, mantıksal birimlerin (Logical Volume – LV) tanımlanmasına geçilir. Aşağıdaki komut ile yeni bir logical volume oluşturulabilir:
“`
sudo lvcreate -n lv_adı -L boyut vg_adı
“`
Bu komut, belirtilen boyutta ve isimde bir logical volume oluşturur. Boyut, örneğin `10G` olarak tanımlanabilir.
LVM Birimlerinin Boyutlandırılması
Oluşturulan logical volume’lar boyutlandırılabilir. Bir logical volume’un boyutunu artırmak için aşağıdaki komut kullanılabilir:
“`
sudo lvextend -L +5G /dev/vg_adı/lv_adı
“`
Bu komut, belirtilen logical volume’un boyutunu 5 GB artırır. `lvextend` komutu ile boyut artırıldıktan sonra, dosya sisteminin de bu yeni boyutu tanıması gerekir. Örneğin, bir ext4 dosya sistemine sahip bir logical volume için aşağıdaki komut kullanılabilir:
“`
sudo resize2fs /dev/vg_adı/lv_adı
“`
Logical volume’nun boyutunu küçültmek ise daha dikkatli bir işlem gerektirir. Öncelikle dosya sisteminin boyutunun azaltılması gerekir:
“`
sudo resize2fs /dev/vg_adı/lv_adı yeni_boyut
“`
Ardından, logical volume’un boyutu küçültülebilir:
“`
sudo lvreduce -L -5G /dev/vg_adı/lv_adı
“`
LVM Snapshot Oluşturma
LVM’nin en önemli özelliklerinden biri de anlık yedekleme (snapshot) yapabilmesidir. Snapshot, bir logical volume’un belirli bir zamanda kaydedilen kopyasıdır. Aşağıdaki komut ile snapshot oluşturulabilir:
“`
sudo lvcreate –size 1G –snapshot –name lv_snapshot /dev/vg_adı/lv_adı
“`
Bu komut, belirtilen logical volume’un 1 GB büyüklüğünde bir snapshot oluşturur ve daha sonra bu snapshot üzerinden verilerin geri yüklenmesi veya incelemesi yapılabilir.
Yönetim Araçları
LVM yönetimi için çeşitli komut satırı araçları bulunmaktadır. `lvs`, `vgs` ve `pvs` komutları ile sırasıyla logical, volume ve physical volume bilgileri görüntülenebilir. Ayrıca `lvdisplay`, `vgdisplay` ve `pvdisplay` komutları ile daha detaylı bilgiler elde edilebilir.
Sonuç
Rocky Linux 9 ile LVM kullanımı, disk alanı yönetimini esnek bir hale getirir. Fiziksel ve mantıksal birimlerin oluşturulması, boyutlandırılması ve yönetimi, sistem yöneticilerine büyük avantajlar sağlar. LVM, özellikle dinamik sistem gereksinimleri olan ortamlar için kritik bir araçtır.
